» مصاحبه با گلشیفته فراهانی

یک سئوال خیلی کلیشه ای و تکراری زیاد هم سخت نیست گلشیفته فراهانی بهترین فیلم خودش را بدون تاثیر گرفتن از فضای کار احساسی آقای ملا قلی پور ،کدام فیلم می دانند ؟

من فکر میکنم خیلی کم بنوانند بازیگر ها این سئوال را به راحتی جواب بدهند ولی برای من به لحاظ چیزهایی که از بازیگری یاد گرفتم فکر می کنم مثل این بود که توی اشک سرما اگر یه ذره برای من شروع دوباره بود م مثل مادر برای من یک بلوغ بود برای اینکه توانستم خیلی بیشتر تواناییهای خودم را بشناسم.

چیزی که در م مثل مادر به گلشیفته فراهانی ضربه می زند خود اوست چون شما نقش را بسیار هنر مندانه بازی میکنید تجربه ی مادر بودن سن ۳۴ سالگی را داشتن همه آنها چیزهایی است که شما به خوبی بازی میکنید خود گلشیفته فراهانی را بیننده در این نقش باور نمیکند این سن وسال و این گذشت زمان ، شما قبول دارید ؟

نخیر ،البته وقتی مردم با آدم حرف می زنند اینقدر با احساس حرف می زنند و هیچ کس هم بد نمیگوید ، از لحاظ فیزیک باور دارم یعنی شاید کسی باور نکند که من بچه ی ۸،۷ساله دارم ولی فکر میکنم که مادر بودم داخل آن فیلم برای اینکه اگر نبودم مادر ها اینقدر ارتباط برقرار نمیکردند و می گفتند نه این نیست .

شما خوب بازی کردید اصلا جزو درخشان ترین بازی هایتان است من میگویم خود گلشیفته فراهانی است که دارد به آن نقش ضربه میزند .

یعنی انتخاب من؟

حالا شاید کمی با جثارت بیشتر بگویم بله.

انتخاب من اشتباه بود ، من باز هم قبول ندارم فکر میکنم چون خیلی مادر ها ارتباط برقرار کردم ولی فکر میکنم که انتخاب بهتری هم وجود داشت .مثلا خانم لیلا حاتمی بهترین انتخاب بود برای این نقش و خیلی بهتر می توانست بازی کند .حتما بهتر می توانست بازی کند خوب من بازی کردم و مردم هم ارتباط
برقرار کردند همین کا فی است که مادر بودم درد یک مادر را توانستم نشان بدهم چشمها خیلی خیس شدند همین کافی است .

من هم م مثل مادر را بارها دیدم و بارها اشک من هم که خیلی از بییندگان فکر میکنند که من آدم دل سنگی هستم را نیز در می آورد به دلایلی بحث م مثل مادر را متوقف میکنم تا در جای دیگری به این بحث بپردازیم .فیلم نامه م مثل مادر هم روی میز ما هست که یک ویژگی خیلی خاص دارد این فیلم نامه که یک جای خوب برنامه به آن اشاره خواهیم کرد .

الان فرمودید که مردم ارتباط برقرار کردند و مردم پسندیده اند و گفتند که خوب بوده من مصاحبه ای از شما خواندم که گفته بودید اصلا مهم نیست که مردم چه استقبالی از یک فیلم میکنند مهم اینکه من احساس کنم آن فیلم پیام دارد هنوز هم در همان باور هستید؟

من بر این باور هستم که آدم نباید فیلم را برای مردم بسازد ببیند که سلیقه مردم چه چیز هست و طبق سلیقه مردم فیلم بسازد بخاطر اینکه خیلی از مواقع سلیقه مردم قابل قبول نمی باشد ،ولی خوب کلی نمی توانیم بگوییم مثلا کسانی که م مثل مادر را دوست دارند با کسانی که یک فیلم دیگر را دوست دارند فرق می کند منتهی م مثل مادر یک خوبی که داشت این بود که از هر قشر و جامعه ای با این فیلم ارتباط برقرار می کردند خیلی موقعها خیلی از فیلم هارا مثلا قشر های روشنفکر تر جامعه مسخره می بینند و با آن فیلم ارتباط برقرار نمی کنند ،و برعکس خیلی موقعها قشر روشن فکر جامعه یک فیلم را دوست دارند ولی مردم می گویند که چه فیلم مضخرفی است البته می بخشید من واژه ی خوبی را بکار نبردم ولی ببینید من با هر قشری از جامعه صحبت می کردم با این فیلم ارتباط برقرار می کردند ،

لطفاً از حرفتان دفاع کنید شما میفرمایید که برای مردم فیلم نسازید پس برای چه کسی بسازیم ؟

برای مردم هم بسازیم اما نه فقط برای مردم ،چون سلیقه مردم را آدم می تواند بالا ببرد یا پایین بیاورد .

چه کسی می تواند این کار را بکند مثلا کارگردان یا نویسنده؟

مثل یک ارکست می ماند معلوم است که رهبر ارکست این سازهارو رهبری میکند مثل همان کارگردان و نویسنده.

خوب مگر همان کارگردان و نویسنده بخشی از مردم نیستند ؟

بله ولی خوب اقشار مختلف مردم وجود دارند ما نمی توانیم بگوییم مردم ،مردم یعنی همه ما ،مردم خیلی قشر های متفاوتی هستند از لحاظ طبقاتی ،فکری .

ببینید من هنوز متوجه نشدم می گویید که برای مردم فیلم نسازیم پس چه فیلمی بسازیم؟

من می گویم که مردم را هم در نظر بگیریم ولی صرفاً برای مردم نسازیم ،نمیشود گفت که یک فیلمی که خوب می فروشد فیلم خوبی است ممکن است فیلم بدی باشد.

چرا این هنرمندانی که این چند شب به برنامه من می آیند می گویند که فیلمی که ۱میلیارد بفروشد حتما فیلم خوبی نیست؟

ببینید ممکن است یک فیلم بیشتر هم بفرشد ولی فیلم خوبی هم باشد ،ولی خوب از نظر من یا شما تعاریف مختلفی دارد .

از نظر شما خوب یعنی چه؟

برای من پیام یک اثر خیلی مهم است زیرا در این زمان آدم با فیلمی که می سازد، چون متأسفانه مردم ما مردمی هستند که مطالعه خیلی کم می کنند خیلی مردم بصری ای هستند حالا تلویزیون سینما حالا کمتر، ولی آدم می تواند با سینما یک تحولی ایجاد بکند که این خیلی مهم است که مردم این را اصلا در نظر نمی گیرند ،البته مثلاً خنداندن مردم هم یک رسالت خیلی بزرگی است .

خانم فراهانی شاید منظور شما این است که فیلم هارو سوار بر موج مردم نکنیم .

بله دقیقاً خیلی کمک کردین به من ، یعنی اگر یک رود خانه ای مردم باشند و یک فیلمی را با خودشان ببرند ما می توانیم یک قایق درست کنیم مردم را سوار کنیم و خلاف جهت آب حرکت کنیم .

این خلاف جهت آب شنا کردن در وجود خانم فراهانی خیلی به چشم می خورد ،علی رقم سن جوانی که دارید یک جا فرمودید که شانس به من رو کرد و من کارم را با درخت گلابی آغاز کردم شاید اگر این موقیت برای خواهرم پیش می آمد الان او در این جایگاه قرار گرفته بود .

حتی خیلی بهتر از من .

از خانم باران کوثری سئوال کردم شقایق فراهانی بهتر بازی می کند یا گلشیفته فراهانی ؟ گفتند که شما

این چه حرفی است ، هر گلی یک بویی دارد و اصلا مسئله بهتر بودن یا بدتر بودن نیست مسئله شرایطی است که به آدم اجازه می دهد که بدرخشد مثلا باران در خون بازی درخشید شاهکار بود

شما اگر بودید بهتر بازی نمیکردید ؟

اگر من بودم نمی تونم بگویم بهتر ولی یک جور دیگری می شد یا اگر هر کس دیگری بود یک جور دیگری می شد من حرفم این است که شرایطی آدمها درش قرار می گیرند و می توانند بدرخشند شرایطی است که خیلی ها بدست نمی آورند و خیلی بازیگران بهتر از من ،باران و خیلی های دیگر ، ولی من میگویم این شرایط است که باعث می شود آدم خوب بازی کند .

دفاع جانانه شما در عرصه ی هنر از خواهرتان بسیار ستودنی است . جایی با حسرت گفته بودید که خیلی دوست دارم با خانم رخشان بنی اعتماد کار کنم ولی تا زمانی که باران کوثری دخترش است نوبت به من نمیرسد اول اینکه یعنی اینقدر دوست دارید که با خانم بنی اعتماد کار کنید و دوم اینکه چرا فکر می کنید که خانم بنی اعتماد ممکنه همه نقش ها را به باران کوثری بدهد؟

من با آقای بیضایی هم خیلی دوست دارم کار کنم با همه ی کارگردانهای خوب هر بازیگری دوست دارد کار بکند خب بالا خره من با کارگردان زن کار نکردم و خانم بنی اعتماد یک کارگردان زن خوب هستند تمام کسانی که از تجربه کار با خانم بنی اعتماد حرف می زنند انگار که روی ابرها کار می کردند ولی میگویم که هرگز من نباید در خون بازی جای باران بازی می کردم چون باران در خون بازی نمونه یک سلحشور بود من می فهمیدم که چه جوری دارد درد می کشد و چه جوری دارد پیر می شود خیلی ها میگویند چه جوری پیر شدن مثلا من هم پیر شدم در م مثل مادر ،خوب دوست دارم بعد تازه تا باران هست چرا من ، من هم حق دارم دوست داشته باشم

اتفاقاً شما در انتخاب کارگردان خیلی جثورانه عمل کردید چون حد اقل من ۲ تا فیلم میبینم که کارگردان هایشان فیلم اولشان است نمیترسید شما این پایگاهی را که بدست آوردید ،البته شما در فیلم بوتیک ساخته حمید نعمت الله که اولین کار ایشان هم بود شما یکی از بهترین بازی هایتان بود ، من فکر میکنم همین طور شانسی نیست که یک نفر فیلم اولش باشد گلشیفته فراهانی برود بازی کند و بهترین بازییش هم باشد بالا خره یک اتفاقهایی می افتد شما یک فکر هایی میکنید که به این نتیجه می رسید.

اون چیزی که باعث می شود من انتخاب بکنم فیلمنامه است

یعنی کارگردان ملاک نیست؟

در مرحله اول فیلمنامه است چون میدانید که فیلم نامه یک دانه سالم است و ممکنه که بهش اگر آب ندهند و کود ندهند کج وکله در می آید یا اصلا در نمی آید

مثل ماهی ها عاشق می شوند.

یعنی بد بود ؟

شما بعداً گلایه کرده بودید که چرا من آن چیزی را که در فیلمنامه خوانده بودم روی پرده در نیامد.

نه آن یک مسئله شخصی بود چون کمی فیلمنامه خطهایش تغییر کرد ولی در کل فیلم خوبی بود

یک جایی هم با جرأت و جثارت میگویید که کو کار گردان خوب کو فیلمنامه ی خوب نگفتید؟

چرا گفتم ولی واقعاً الان یک فیلمنامه خوب خیلی کم است وقتی هم که یک فیلمنامه خوب پیدا بشود همه می خواهند یه جورایی فیلم نامه را بخو رند بخاطر اینکه فیلمنامه خوب کم است و کارگردان های خوب هم شاید کم کار می کنند شایدهم فرصت کار کردن ندارند .

مگر چند تا کار گردان فرصت کار کردن ندارند مثلا فرض کنید ۱۰ تا .

نه اینکه کم کار کنند بلکه شاید فرصت ندارند زیاد کار بکنند

اگر زیاد کار کنند که کارگردان خوبی نمی شوند

ولی مثلا ۱۰ سال یک بار هم که نمیشود

چندتا کارگردان داریم که ۱۰ سال یک بار کار میسازند

خوب خیلی از خوب ها

لطفاً۳تا از آنها را نام ببرید .

آقای بیضایی که حالا نه ده سال یک بار ولی هر ۵،۶ سال یکبار میسازند ،آقای حمید نژاد که به نظر من اگر قرار باشد تو فیلمشون نقش درخت را بازی کنم قبول می کنم و آقای پرویز کیمیابی الان کجا هستند که به نظر من یکی از بهترین کارگردانهای این کشور هستند آقای کیمیابی .

شاید بخشی از فرمایشات شما درست باشد که اگر کارگردانی فیلم خوب بسازد خیلی زیاد نیست ولی من میگویم که این حرفها از زبان گلشیفته فراهانی که خیلی جوان است در دنیای سینما یکم باور کردنش سخت است

من جوان هستم ولی پیر شدم در این کار من ۲۳ سالم است ولی ۱۵تا فیلم بازی کردم ،یعنی من نوجوانی ام تمام شد ،من وقتی درخت گلابی را بازی کردم من وارد دنیایی شدم که اون روند سنی را که باید طی می کردم طی نکردم .

یعنی به آن پختگی از لحاظ تجربه کاری رسیده اید ؟

الان بله رسیدم ولی در یک سنی خیلی لازم نبود شاید لازم بود من مثل بعضی از هم کلاسی هایم به بعضی از شیطنت هایم ادامه بدهم . من در یکی از جشنواره های فیلم فجر یکی از داور های محترم را دیدم ایشان به من گفتند خانم فراهانی شما فرصت دارید حالا برای اینکه شما جایزه بگیرید ولی واقعاً من میگویم که آدم نمیداند که تا کی فرصت دارد بعد هم زنهای بازیگر ما یک عمری دارند چیزی که ما واقعاً باید قبول بکنیم در هالیوود هم همینطور است . برنامه ای من دیدم که در هالیوود چرا هنر پیشه های مرد که سن آنها ۶۰ سال است اینقدر زیاد کار می کنند ولی هنر پیشه های زن را اصلا نمی بینید در آن سن و سال .

این امنیت شغلی که شما بارها در مصاحبه هایتان می فرمائید دلیل اصلی شما همین است که تا بازیگر های زن پا به سن می گذارند دیگر در سینما درخشش ندارند ؟

نه اصلا این نیست منظور من از امنیت شغلی این است که مثلا میگویند بازیگر ها حقوق میگیرند خیلی پول دار هستند ، ولی اصلا اینطور نیست شاید یک بازیگر ۱ بار در سال کار بکند ولی آن پول برای کل سال است و مثلا اگر یک بازیگر بیافتد فلج بشود و نتواند کار بکند هیچ ارگانی نیست که بگوید خب شما اینهمه زحمت کشیدید بیا ما به شما حقوق می دهیم . می دانید که در اروپا اگر بازیگر ها یک کار در سال انجام بدهند بقیه سال را حقوق ثابت میگیرند اینطوری میشود که آدم لازم نیست برای هر کاری خودش را به آب وآتش بزند و بخاطر پول خیلی کار ها رو قبول بکند که همین الان که خیلی ها که اسم آنها بازیگر خوبیسم هستند مجبورند کاری رو قبول بکنند مجبورند در کارهای سطح پایین بازی بکنند . امنیت شغلی یعنی این ،حالا من خوشبختانه مرد نیستم و یک زندگی ۵نفره را نباید بچرخانم ولی یک مرد واقعاً از طریق بازیگری هرگز نمیتواند یک زندگی را بچرخاند .

من می خواهم در اینجا فرمایش شما را تأیید بکنم و یک گلایه جامعه هنری را به جامعه منتقل بکنم که زندگی بازیگران ما واقعاً از پشتوانه های تامین کننده برخوردار نیست زمانی که یکی از آنها مریض می شوند و می افتند گو شه ی بیمارستان همه ما ناراحت می شویم می رویم به بیمارستان همه میگویند که مخارجش با من پس کجاییم وقتی اینها در بستر جامعه سالم و سر حال دارند زندگی میکنند هیچ کس حمایتشان نمیکند واقعاً باید چاره های اساسی اندیشیده بشود که بازیگران در این فضا بدون پشتوانه بدون بیمه و حمایت بدون تأمین آینده دارند برای مردم زحمت می کشند .

شما گفته بودید که یکی از بزرگترین افتخارات من بازی در کنار آقای پرویز پرستویی است واقعاً مگر آقای پرویز پرستویی کی است یا چی است که همه میگویند که خیلی برای من افتخار است که در مقابل آقای پرویز پرستویی بازی کردم ؟

برای من پروز پرستویی که عمو پرویز که در زمانی که من هنوز بدنیا نیا مده بودم و شقایق هم بچه بود عمو پرویز با پدر من کار تئاتر می کردند برای من یک چیز دیگه است برای من واقعاً یک عمو پرویز است . ولی بازی در مقابل آقای پرستویی ،مثلا هیچ بازیگری نیست که وقتی دارن پلان شما رو میگیرند وقتی که بازیگر بقل دوربین ایستاده برای جایگاه نگاه شما ،برای شما گریه کند ، حتی پشت دوربین برای شما گریه بکند و آن هم نه یکبار بلکه چندین بار این بزرگترین لذت کار کردن با آقای پرستویی است امیدوارم نصیب همه بشود .

خانم فراهانی ما هرشب برای مهمانهایمان موسیقی پخش میکنیم امشب برای شما هم موسیقی پخش می کنیم. در ضمن به بینندگان هم بگویم که اولین تخصص خانم فراهانی موسیقی است و نواختن پیانو .این موسیقی را گوش کنید و بگویید چه حسی به شما دست می دهد .

(با گریه) چرا اینکار رو میکنید با بازیگرانتان شما همیشه دست می گذارید روی نقطه ضعف همه مهمانانتان.این نقطه ضعفی از مخاطبین فیلم م مثل مادر هم است که وقتی به نقطه ای از فیلم می رسند که این موسیقی پخش می شود و تصاویری که رسول ملا قلی پور گرفته در روی پرده سینما نقش می بندد خیلی ها نمیتوانند جلوی اشکشان را بگیرند .
(با گریه) من واقعاً تا الان خودم را نگه داشتم قرار بود در مورد آقای ملا قلی پور دیر تر صحبت بشود .

فیلم نامه م مثل مادر روی میز ما است اول برنامه هم به شما گفتم این فیلمنامه را رسول ملا قلی پور به گلشیفته فراهانی داد تا آخرین ساخته ی جاودان اش را گلشیفته فراهانی بخواند و شاید برای شما جالب باشد که بگویم صفحه اول این فیلم نامه دست نوشته ای است با قلم خود رسول ملا قلی پور در خطاب به گلشیفته فراهانی ،دوست دارم که به یاد رسول ملا قلی پور عزیز آن را بخوانم .

{قرائت متن توسط مجری و موسیقی متن م مثل مادر}

{با گریه} من حالا به شما بگویم که یکی از دلایلی که پذیرفتم این برنامه را همین بود چون بتونم یاد آقای ملا قلی پور را در مردم زنده کنم و واقعاً آقای ملا قلی پور یک گوله عشق و مهربانی بود .آقای ملا قلی پور با رفتنش یه تیکه از من و خیلی از آدم ها را برد .

پخش یک نماهنگ از دکتر محمد اصفهانی

شاید این یک گلایه باشه از مسئولین فرهنگی ما ،هیچ کس منکر تلاشهای فرهنگی نیست ولی روحیه هنرمندان روحیه بسیار حساسیست از این فضای کار انتقادات حرفه ای وقتی پای صحبت هنرمندان می نشینید می بینید که دلهای ظریف و شکننده ای دارند اعتراضاتشان را با زبان هنر خیلی لطیف بیان میکنند می شود شتاب بیشتری بخشید به حمایت کردن و پشتیبانی کردن از این میراث فرهنگی در قالب انسانهای ارزشمند مثل رسول ملا قلی پور وجود دارد .

من معذرت می خواهم شاید نشده کسی در برنامه شما گریه کند ولی من کمی کنترل احساساتم ضعیف شده بعد از رفتن آقای ملا قلی پور فقط میگویم ببخشید .

امیدوارم شب شیشه ای امشب را پسندیده باشید . منو رها کن از این فکر تنهایی، شب بخیر خدا نگه دار.